Werkprogramma van de Hoge Raad

De bevoegdheden van de Hoge Raad voor de Economische Beroepen worden omschreven in twee wetteksten :

·         De wet van 22 juli 1953, zoals herzien in het kader van de omzetting van de “auditrichtlijn” in het Belgisch recht, waarin meer bepaald de samenstelling wordt vastgelegd van het Belgisch systeem van publiek toezicht en de opdrachten terzake van de Hoge Raad worden omschreven.

·         De wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen, waarin de opdrachten worden omschreven waarmee de wetgever de Hoge Raad heeft belast, op transversale wijze, betreffende alle economische beroepsgroepen.

Het werkprogramma 2011 van de Hoge Raad bestrijkt deze beide bevoegdheidsgebieden.

Publiek toezicht op de bedrijfsrevisoren

Strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme

In zijn brief van 16 november 2009 heeft de Hoge Raad het Instituut van de Bedrijfsrevisoren verzocht om een beroepsnorm op te stellen met regels die de bedrijfsrevisoren in acht moeten nemen in het kader van de strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van het terrorisme.

Dit schrijven was in het bijzonder gericht op het sensibiliseren van de vertegenwoordigers van het IBR voor de noodzaak om nieuwe toepassingsmaatregelen te nemen zodra de wijziging van de wet van 11 januari 2003 definitief zou zijn goedgekeurd en in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd; in het wetsontwerp zoals goedgekeurd door de Kamer van Volksvertegenwoordigers zijn immers geen overgangsmaatregelen opgenomen.

In zijn brief wijst de Hoge Raad er bovendien op dat hij het, in het kader van de coördinerende rol waarmee de wetgever de Hoge Raad voor de Economische Beroepen op grond van artikel 54 van de wet van 22 april 1999 heeft belast, op prijs zou stellen indien de drie Instituten die de respectieve onderdelen van de “economische beroepen” groeperen (IBR / IAB / BIBF), overleg plegen met het oog op een geharmoniseerde aanpak terzake.

De Hoge Raad heeft tevens de aandacht gevestigd op de risico-aanpak die de Financial Action

Task Force (verkort FATF of Groupement d’Action financière, verkort GAFI) volgt, met de bedoeling die aanpak in te bouwen in het terzake op te stellen normatief kader.

Een werkgroep is opgericht; in de loop van 2011 zal de Hoge Raad dan ook de maatregelen analyseren die door het beroep worden voorgesteld teneinde de diverse regelgeving, die begin 2010 in Belgisch recht is ingevoerd, globaal te integreren.

Rekening houdend met de bevoegdheden en met de ervaring van de Cel voor Financiële Informatieverwerking (verkort CFI), acht de Hoge Raad het onontbeerlijk om contact op te nemen met deze instelling in het kader van het onderzoek van dit dossier.

Nationale specificiteiten

Net zoals de federale Minister, bevoegd voor Economie, staat de Hoge Raad in voor de goedkeuring van de beroepsnormen die bedrijfsrevisoren moeten hanteren bij de controle van jaarrekeningen, alsook de beroepsnormen met betrekking tot hun andere opdrachten, hun onafhankelijkheid en hun beroepsethiek in het algemeen.

In 2009 hebben zowel de Hoge Raad als de federale Minister, bevoegd voor Economie, een norm goedgekeurd die de overschakeling moet regelen naar de clarified ISA voor alle wettelijke controles van jaarrekeningen vanaf 2012 (voor opdrachten bij een organisatie van openbaar belang) of vanaf 2014 (voor alle overige opdrachten).

Naast de regelmatige follow-up van de stand van zaken van het begeleidingsplan, uitgewerkt door het Instituut van de Bedrijfsrevisoren, is de Hoge Raad ter beschikking om (in het kader van een goedkeuringsprocedure) elk ontwerp van norm betreffende de nationale specificiteiten die zou worden uitgewerkt, te onderzoeken, onder andere in de volgende materies:

·         Gestandaardiseerd controleverslag ;

·      Normen in verband met de controles die bedrijfsrevisoren op grond van specifiek Belgische wettelijke voorschriften dienen te verrichten, zoals de werkzaamheden die een wettelijke auditor, belast met een opdracht bij een onderneming in moeilijkheden, moet uitvoeren.

A posteriori nazicht van omzendbrieven, adviezen en mededelingen van het IBR

De Hoge Raad staat ook in voor het a posteriori nazicht van de overige niet-bindende teksten goedgekeurd door de Raad van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren, in de vorm van omzendbrieven, adviezen en mededelingen, om zich ervan te kunnen vergewissen dat deze standpunten niet indruisen tegen het bindend wettelijk en normatief kader. De Hoge Raad is zich bewust van het belang van zijn wettelijke opdracht om systematisch de standpunten door te lichten die de Raad van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren in de loop van 2011 inneemt.

Andere werkzaamheden als onderdeel van het Belgisch systeem van publiek toezicht op de bedrijfsrevisoren

In 2011 is de Hoge Raad voornemens de voorstellen van Europese richtlijnen met een impact op de wettelijke controle van de jaarrekening te analyseren, met name in het licht van de gezamenlijke reactie van de diverse entiteiten die deel uitmaken van het stelsel van publiek toezicht op de bedrijfsrevisoren, overgemaakt aan de Europese Commissie naar aanleiding van de publieke consultatie, gelanceerd in 2010, door middel van het Groenboek “Beleid inzake controle van financiële overzichten : lessen uit de crisis”.

De Hoge Raad heeft bovendien beslist zijn beleid voort te zetten inzake algemene studies die kunnen bijdragen tot een beter inzicht in de werkzaamheden van wettelijke auditors in België. Dit laat toe om de grote lijnen te identificeren op het vlak van de evolutie van het beroep in België.

Verder heeft de Hoge Raad in 2010 de nodige stappen gezet, samen met de Kamer van verwijzing en instaatstelling, om lid te worden van het International Forum of Independent Audit Regulators (verkort IFIAR) vanaf 2011. Van zodra de Hoge Raad lid zal zijn, zal hij de werkzaamheden van IFIAR die betrekking hebben op de normatieve aspecten van het beroep opvolgen.

Coördinatie van het Belgisch systeem van publiek toezicht

De Hoge Raad voor de Economische Beroepen is door de wetgever aangeduid als orgaan dat belast is met de nationale samenwerking tussen de organen van het systeem van publiek toezicht.

In het kader van deze opdracht op nationaal niveau, neemt de Hoge Raad zich voor ontmoetingen te organiseren tussen de diverse instellingen van het systeem van publiek toezicht, om zo concrete gedachtewisselingen mogelijk te maken.

Bovendien steunt de Hoge Raad het principe van de publicatie van een gezamenlijk jaarverslag en werkprogramma, met het oog op een betere zichtbaarheid van de werkzaamheden van het Belgisch systeem van publiek toezicht.

De zichtbaarheid van het Belgisch systeem van publiek toezicht wordt overigens benadrukt door de creatie van een gezamenlijke website, waarbij het mogelijk is om toegang te hebben tot informatie die door elk van de entiteiten van voormeld systeem van publiek toezicht ter beschikking wordt gesteld.

De Hoge Raad is tevens door de wetgever belast met de internationale samenwerking tussen stelsels van publiek toezicht van de Lidstaten van de Europese Unie.

In het kader van deze opdracht op internationaal niveau, neemt de Hoge Raad regelmatig deel aan de werkzaamheden van de European Group of Auditors’Oversight Bodies (verkort EGAOB).

Opdrachten van de Hoge Raad die voortvloeien uit de wet van 22 april 1999

De Hoge Raad is opgericht in 1985 en zijn bevoegdheidsdomein werd twee maal uitgebreid. Momenteel is de Hoge Raad voor de Economische Beroepen door de wetgever belast met verscheidene opdrachten :

·         advies uitbrengen aan de Regering omtrent ontwerpen van koninklijke besluiten;

·         adviezen of aanbevelingen verstrekken aan de beroepsinstituten met betrekking tot voorstellen van beroepsnormen, of op eigen initiatief;

·         overleg en informatie-uitwisseling organiseren tussen de diverse economische beroepsgroepen.

Vallen onder het begrip “economische beroepen”, de leden van de gereglementeerde beroepen op het gebied van :

·         de audit (bedrijfsrevisoren)

·         de boekhouding (accountants en erkende boekhouders) en

·         de fiscaliteit (belastingconsulenten en erkende fiscalisten).

De eerste twee activiteiten (audit en boekhouding) zijn opdrachten die zijn voorbehouden aan deze beroepsbeoefenaars. Op fiscaal vlak reglementeert de Belgische wet enkel het voeren van de titel.

Deze beroepsbeoefenaars zijn onderverdeeld in drie beroepsorganisaties :

·         het Instituut van de Bedrijfsrevisoren (IBR) ;

·         het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten (IAB) en

·         het Beroepsinstituut van de erkende Boekhouders en Fiscalisten (BIBF).

*

*                  *

Zoals in het verleden, neemt de Hoge Raad ook in 2011 de hem door de Belgische wetgever toevertrouwde rol waar.

Volgens de Hoge Raad komen minstens de volgende dossiers in de loop van 2011 ter sprake :

·         een nieuw koninklijk besluit over de deontologie van accountants en belastingconsulenten;

·         de herziening van de vrijstellingscriteria in het kader van het toegangsexamen voor bedrijfsrevisoren;

·         de actualisering van de lijst van onderwijsinstellingen (academische en professioneel-gerichte bacheloropleidingen) die in het kader van het toegangsexamen voor accountant en/of belastingconsulent vrijstellingen kunnen krijgen;

·         de uit te voeren werkzaamheden voor leden van economische beroepsgroepen (bedrijfsrevisoren, accountants, belastingconsulenten, erkende boekhouders(-fiscalisten)) inzake bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme;

·         in het verlengde van de wijziging in 2010 van de wet tot bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme zou men ook moeten nadenken over de manier waarop een kwaliteitstoetsing zal worden georganiseerd bij alle leden van de economische beroepsgroepen, met inachtneming van de eigen specifieke kenmerken van elke beroepsgroep;

·         in het verlengde van de publieke consultatie die de Europese Commissie in 2010 heeft uitgevoerd, zullen de voorstellen van de Commissie moeten onderzocht worden, enerzijds wat betreft de goedkeuring van specifieke maatregelen voor de “micro-entiteiten” en anderzijds wat betreft de eventuele toepassing op Europees vlak van de IFRS-norm voor KMO’s; op die manier moet nagegaan worden wat de gevolgen hiervan zijn voor de diverse beroepsbeoefenaars van de “economische beroepen” in België.